Wat is onderwaterpraat?

Onderwaterpraat helpt om onbewuste gevoelens, loyaliteiten en overtuigingen binnen groepen zichtbaar te maken. Door deze ‘onder de waterlijn’ liggende aspecten te verkennen, ontstaat ruimte voor diepere gesprekken, betere besluitvorming en meer verbinding tussen mensen.

Onderwaterpraat voor iedereen

Echt, Onderwaterpraat is er voor iedereen! Of je nou werkt in het onderwijs, in een team, voor de overheid of wanneer je gewoon nieuwsgierig bent. Samen gaan we voor betere gesprekken en adequaat kunnen omgaan met conflicten. Door goede gesprekken ontstaan betere verbindingen en verklein je de kans op polarisatie.

Leergang

De leergang Onderwaterpraat is voor betere gesprekken met elementen van Deep Democracy en Nieuwe Autoriteit. In minimaal 4 dagdelen leren we jou en jouw team/organisatie verbindend te communiceren. Hierdoor neem je effectievere besluiten met oog voor alles wat onbewust onder water speelt.

Onderwaterpraat1

In een wereld van verdiepende gesprekken, verrijkte besluiten en verbindende conflicten is er ruimte voor iedereen. Ieders bijdrage doet ertoe. Met Onderwaterpraat laten we de “waterlijn” zakken om wijsheid en potentieel wat onbewust verborgen zit in de groep, te delen. Ieder mens heeft onbewuste loyaliteiten, gevoelens, normen en waarden die invloed hebben op onze interactie, communicatie en besluitvorming. Met Onderwaterpraat maken we het onbewuste, bewuster en zorgen we voor verdiepende gesprekken en betere besluiten.

Een team is meer dan een groep mensen die samenwerkt; het is een levend systeem waarin gedrag, ervaringen en talenten met elkaar verbonden zijn. De nadruk ligt niet op het individu, maar op de interactie tussen teamleden, waardoor het team meer wordt dan de som der delen. Elk teamlid neemt invloeden mee uit eerdere ervaringen en sociale systemen zoals familie of cultuur. Daardoor zijn er in een team niet alleen persoonlijke stemmen aanwezig, maar ook die van de systemen waar ieder lid uit voortkomt. Reflectieve vragen kunnen helpen om inzicht te krijgen in deze invloeden. Systemisch kijken naar teams betekent aandacht hebben voor verbindingen en voor psychologische en emotionele veiligheid. Teams die ruimte bieden aan gesprekken over emoties, fouten en successen functioneren doorgaans beter. In het programma Onderwaterpraat voor teams wordt gewerkt met deze systemische benadering.

Onderwaterpraat2
Onderwaterpraat3

In een wereld van verdiepende gesprekken, verrijkte besluiten en verbindende conflicten is er ruimte voor iedereen en doet ieders bijdrage ertoe. Studenten leren, naast basisvaardigheden, ook hoe ze mens kunnen zijn in een snel veranderende maatschappij waarin problemen niet meer individueel op te lossen zijn. Want we hebben elkaar nodig, als mens en als burger.

Onderwaterpraat als benaderingswijze biedt vaardigheden, competenties, verbinding en steun om dit binnen het onderwijs te realiseren en sluit naadloos aan bij burgerschapsonderwijs en de bijbehorende doelen. Samen met docenten faciliteren we gesprekken en leren we hoe elementen van Onderwaterpraat een plek krijgen in de dagelijkse onderwijspraktijk. Niet iets extra’s, maar juist net anders, met grote impact.

Het uitgangspunt is dat studenten in balans met hart en hoofd leren om verdiepende gesprekken te voeren, verbindend met conflicten om te gaan en actief op zoek te gaan naar het andere in de ander.

Centrale vragen zijn:
-Wat vraagt samen leven van ons?
-Op welke manier nemen we samen besluiten zonder winnaars en verliezers?
-Wat betekent het om verbindend ruzie te maken, met ruimte voor ieders winst?
-Wat vraagt het van je om je te verhouden tot jezelf, de ander, de maatschappij en de aarde en om echt de dialoog te voeren met open vragen, nieuwsgierigheid en compassievol luisteren?

Van onderstroom naar gedragen besluitvorming. In de dagelijkse praktijk van de overheid spelen complexe belangen, hoge tijdsdruk en bestuurlijke gevoeligheden een grote rol. Wat vaak onbesproken blijft, is minstens zo bepalend als wat er wél gezegd wordt. Juist in deze onderstroom ontstaan misverstanden, vertraging en ineffectieve samenwerking.

De training Onderwaterpraat in de Overheid helpt ambtenaren en bestuurders om deze dynamiek te herkennen én effectief te benutten. Je leert tegenspraak in te zetten als verrijking. Met inzichten uit Onderwaterpraat en Deep Democracy ontwikkelen deelnemers vaardigheden om bewuster, scherper en constructiever te handelen in complexe situaties.

Wat leer je tijdens de opleiding?
– Verschillende belangen en perspectieven effectief te verbinden
– Constructief om te gaan met tegenspraak, spanning en conflict
– Helder navigeren in complexe en politiek gevoelige situaties
– Bij te dragen aan besluiten met écht draagvlak

Resultaat: minder “gepraat onder water” en meer rust, helderheid en richting binnen teams met besluiten die écht gedragen worden. 

Onderwaterpraat Summer en Martien1
voor leiders

Als leider heb je een faciliterende én leidende rol in het begeleiden van goede gesprekken en het creëren van een psychologisch veilige werksfeer. Wat jij doet en hoe je reageert, maakt verschil. Je hebt de taak om team- en afdelingsverantwoordelijkheid te helpen realiseren en om een gedragen, verbindende cultuur neer te zetten.

Tijdens de training Onderwaterpraat voor leiders gaan we dieper in op deze leiderschapsvaardigheden en wat die verschillende rollen van je vragen. Hoe zorg je ervoor dat teamleden zich kunnen uitspreken, ook wanneer verschillen in macht en leiderschap een rol spelen? Hoe deel je je invloed? En hoe begrens je toxisch gedrag, zonder juist sabotagegedrag aan te wakkeren?

Als leider ben je ook sfeermaker én sfeerverstoorder; hoe ga je zorgvuldig om met die rol en verantwoordelijkheden? Daarnaast stap je in een positie vol projecties en verwachtingen. Dat vraagt om een rechte rug én een empathisch hart en die kunnen soms met elkaar botsen.

Als leider balanceer je regelmatig tussen wat er moet gebeuren (taken en regelzaken) en een coachende houding, met aandacht voor teamdynamiek en organisatiecultuur.

Bij het Reflectielab bieden we leiders een passend aanbod op maat om de leergang Onderwaterpraat voor leiders te volgen, begeleid door ervaren leiders met systemische kennis en vaardigheden in Deep Democracy.

Je leert leiderschap tonen bij gepolariseerde standpunten, effectief vergaderen met aandacht voor onbewuste patronen en hoe je een inclusieve cultuur neerzet waarin je het onbewuste potentieel van jouw team aanboort.

Onderwaterpraat4

In vier tot zes dagdelen, inclusief een reflectieve terugkomdag, leer je hoe je verdiepende gesprekken voert en de basiselementen van Deep Democracy toepast. Je ontwikkelt de vaardigheden om schurende gesprekken te faciliteren en inclusievere besluiten te nemen. Daarnaast ontdek je hoe jouw kwaliteiten van aandacht kunnen bijdragen aan het voeren van het échte gesprek. Ook leer je beter omgaan met conflicten en herken je de dynamiek van polarisatie.

Agenda

Onderwaterpraat training 9 juni

Onderwaterpraat facilicator skills training

Datum: dinsdag 9 juni 2026
Tijd: Hele dag activiteit
Locatie: Assen
Organisator: Onderwaterpraat x Reflectielab
Prijs: € 333,- inclusief lunch en lesmateriaal

Martien Haasjes en Summer Koster

Onderwaterpraat in de overheid

Datum: woensdag 26 en donderdag 27 augustus 2026
Tijd: Hele dag activiteit
Locatie: Norg (Drenthe)
Organisator: Martien Haasjes en Summer Koster
Prijs: € 666,- inclusief lunch en lesmateriaal

Onderwaterpraat agenda1

Onderwaterpraat facilitator skills training

Datum: dinsdag 8 september 2026
Tijd: Hele dag activiteit
Locatie: Assen
Organisator: Onderwaterpraat x Reflectielab
Prijs: € 333,- inclusief lunch en lesmateriaal

Summer Koster en Mariska Schrage2

Deep Democracy en Muzisch Werk (Onderwaterpraat en Wijsbeeldkracht)

Datum: dinsdag 29 september 2026
Tijd: Hele dag activiteit
Locatie: Assen
Organisator: Mariska Schrage en Summer Koster
Prijs: € 333,- inclusief lunch en lesmateriaal

Training Onderwaterpraat november26

Training Onderwaterpraat & Deep Democracy

Datum: maandag 2 en dinsdag 3 november 2026
Tijd: Hele dag activiteit
Locatie: Noord-Nederland (locatie volgt)
Organisator: Onderwaterpraat x Reflectielab
Prijs: € 666,- inclusief lunch en lesmateriaal

Jouw kwaliteit van aandacht
bepaalt het resultaat

Download dan hier de visuals en praatplaten gemaakt door Nina de Bruin van Nina Tekent, Summer Koster en Ellen Hoving van het Reflectielab. 

Meer inspiratie?

Podcast

Onderwaterpraat is een onderdeel van het Reflectielab. In het Reflectielab worden podcasts gedeeld, ook over Onderwaterpraat, Deep Democracy en verdiepende gespreksvoering. Een absolute luistertip voor nog meer achtergrond informatie en kennis over deze mooie en inspirerende onderwerpen. 

Nieuwsbrief

Naast dat we te volgen zijn op social media, deelt het Reflectielab wekelijks een e-mail ”Opschudmoed”, waarin Onderwaterpraat en Deep Democracy een vaste rol hebben. Wil je die in je mailbox ontvangen? Meld je dan aan via de website van Reflectielab (helemaal onderaan kan je je e-mailadres achterlaten)

Wil je samen met je team, organisatie of gemeente een gesprek op voeten ervaren of andere manieren van dialogen trainen? 
Ook die faciliteren we! Neem dan contact op voor de mogelijkheden.

Het team

Summer Koster

Summer Koster

Pedagoog, systemisch adviseur en veranderkundige met ruime ervaring in het faciliteren van Deep Democratische gesprekken en samenwerkingsvraagstukken. Oprichter van het Reflectielab voor reflectieve ontwikkeling, gespreksvoering en samenwerking.

Mariska Schrage

Mariska Schrage

Onderwijsbetrokkene en bedrijfskundig verwonderaar met ruime ervaring in het faciliteren van Deep Democratische gesprekken. Diverse rollen en petten in het onderwijs (o.a. leerkracht, intern begeleider en onderwijsadviseur). Eigenaar van Human Education: voor een waanzinnig wijze wereld.

Martien Haasjes2

Martien Haasjes

Als Gespreksdienaar begeleidt Martien gesprekken die ertoe doen. Als socioloog, met ruime (management-)ervaring bij de overheid en jarenlange praktijk met Deep Democracy, helpt hij teams uitspreken wat gezegd moet worden. Voor betere samenwerking en de beste besluiten.

Sabine Hessels1

Sabine Hessels

Met haar ervaring als leerkracht en leidinggevende begeleidt Sabine teams, organisaties en leiders bij verander- en verbetertrajecten. Daarbij combineert ze aandacht voor structuur met oog voor de menselijke kant van samenwerken. Sabine gelooft dat echte verbinding ontstaat wanneer verschillen gezien, gehoord en gewaardeerd worden.

Heb je een vraag? Kunnen wij iets voor je betekenen? Neem dan contact op! Wij reageren binnen 2 werkdagen. 

Onderwaterpraat is onderdeel van het Reflectielab. 

Summer Koster – Reflectielab
Alteveerstraat 59
9401 GB Assen
Tel. nr: +31 6 54907963
E-mail: summer@reflectielab.nl
Website: www.reflectielab.nl

Naam
Vul hier je e-mailadres in
Vul hier je vraag of verzoek in